• Elementarz

Ktokolwiek pragnie wolności, powinien zrozumieć te istotne fakty, mianowicie: 1. że każdy człowiek, który oddaje pieniądze w ręce „rządu” (tak zwanego), oddaje w jego ręce miecz, który będzie użyty przeciw niemu samemu do wydarcia odeń większej ilości pieniędzy, a także do utrzymania go w poddaniu arbitralnej woli tego „rządu”; 2. że ci, którzy zabierają jego pieniądze bez jego zgody, użyją ich do dalszego jego obrabowywania i zniewalania, jeśli ośmieli się w przyszłości opierać ich żądaniom; 3. że jest doskonałym absurdem przypuszczenie, że jakakolwiek grupa ludzi mogłaby zabierać pieniądze jakiegoś człowieka bez jego zgody w takim celu, w jakim twierdzą, że to robią, to jest chronienia go; dlaczego oni mieliby życzyć sobie go chronić, jeśli on sam sobie tego nie życzy? Przypuścić, że robiliby tak jest takim samym absurdem, że zabraliby jego pieniądze bez jego zgody po to, by kupić mu jedzenie czy ubranie, jeśli on sam tego nie chce; 4. że jeśli jakiś człowiek chce „ochrony”, sam potrafi się o to ułożyć i nikt nie ma jakiegokolwiek powodu rabować go w celu „chronienia” go wbrew jego woli; 5. że jedyne zabezpieczenie, jakie ludzie mogą mieć dla swej politycznej wolności polega na trzymaniu pieniędzy we własnych kieszeniach, o ile nie mają ubezpieczeń, ściśle ich satysfakcjonujących, które będą używane tak, jak sobie oni tego życzą, dla ich korzyści, a nie szkody; 6. że żadnemu tak zwanemu rządowi nie można ufać ani na chwilę, ani podejrzewać go o uczciwe cele, dopóki nie zależy on od całkiem dobrowolnego poparcia.

Lysander Spooner (1808-1887)

Bryan Caplan „Wszystko co chcesz wiedzieć o anarchizmie a o czym ja nie mam czasu pisać”

Bryan Caplan „Anarcho-etatyści z Hiszpanii. Historyczna, ekonomiczna i filozoficzna analiza hiszpańskiego anarchizmu”

Wendy McElroy „Dwie odmiany anarchizmu”

David Friedman „Wolnościowy anarchista”

Murray N. Rothbard „Anatomia państwa”

Milton Friedman „Związek pomiędzy wolnością ekonomiczną a polityczną”

Milton Friedman „Prawo do dobrobytu?”

Jacek Sierpiński „Własność a kradzież”

Włodzimierz Gogłoza „Analityczny anarchizm – cele, przedmiot i metody badań empirycznych nad stanami natury”

Włodzimierz Gogłoza „Od konstytucyjnego abolicjonizmu do abolicji konstytucji. Lysander Spooner o wolności, niewolnictwie i granicach umowy społecznej”

  • Klasyka

Wiara, że dobrze dowiedzione prawo naturalne może zawierać wyjątki, obraża zdrowy rozsądek. Prawo naturalne musi obowiązywać zawsze i wszędzie, albo też jest ono nieważne. Nie mogę na przykład uwierzyć, że prawo powszechnego ciążenia rządzące fizycznym światem jest w jakimś przypadku lub w jakimś punkcie wszechświata zawieszone. Uważam prawa ekonomiczne za porównywalne z prawami naturalnymi i mam dokładnie takie samo zaufanie do zasady podziału pracy oraz zasady wolności pracy i handlu, jak do prawa powszechnego ciążenia. Wierzę, że o ile zasady te mogą zostać pogwałcone, to nie mogą zawierać jednak żadnych wyjątków. Ale jeśli tak jest, to produkcja bezpieczeństwa nie powinna być usunięta z zakresu obowiązywania wolnej konkurencji; a jeśli jest usunięta, to społeczeństwo jako całość ponosi stratę. Albo jest to logiczne i prawdziwe, albo też zasady, na których opiera się nauka ekonomiczna, są nieprawomocne.

Gustave de Molinari (1819-1912)

Lysander Spooner „Konstytucja bez autorytetu”

Gustave de Molinari „Produkcja bezpieczeństwa”

Frederic Bastiat „Prawo”

Murray Rothbard i Karl Hess „Libertarianizm”

Karl Hess „Zmierzch polityki”

Ludwig von Mises „Mentalność antykapitalistyczna”

Ludwig von Mises „Ekonomia i polityka”

Frederic Bastiat – Polemika z proudhonowską koncepcją „darmowego” kredytu cz. 1, 2, 3, 4, 5.

  • Policja i prawo przy braku państwa

Myśl, że państwo jest potrzebne do tworzenia prawa, jest tak samo mitem jak to, że jest potrzebne do dostarczania usług pocztowych lub policyjnych.

Murray N. Rothbard (1926-1995)

Murray N. Rothbard „Społeczność bez państwa”

David D. Friedman „Prywatne tworzenie i egzekwowanie prawa: przykład historyczny”

Roderick T. Long „Zmierzch i upadek systemu prawa prywatnego w Islandii”

Włodzimierz Gogłoza „Upadek policentrycznego porządku konstytucyjnego średniowiecznej Islandii w świetle teorii stanu natury Roberta Nozicka”

Stefan Blankertz „Sądy, sędziowie i prawo w wolnym mieście”

Christian Michel „Czy przestępców powinno się karać?”

Włodzimierz Gogłoza „Policentryczny porządek konstytucyjny – zarys historii idei”

Włodzimierz Gogłoza „Matka porządku”

  • Tyrania „własności” intelektualnej

Jeśli istnieje jakaś rzecz, którą natura uczyniła mniej niż inne podatną na wyłączne posiadanie, to jest nią działanie władzy myślenia zwanej ideą. Jednostka może ją posiadać jako swoją wyłączną własność dopóty, dopóki zachowuje ją dla siebie. Atoli w chwili, kiedy wyjawi ją innym, idea narzuca się im i przechodzi w ich posiadanie. Ten zaś, który ją otrzymuje, nie może się jej pozbyć. Cechą charakterystyczną idei jest to, iż nie można posiadać jej w części, bowiem każdy posiada ją w całości. Człowiek, który otrzymuje ją ode mnie, sam zdobywa wiedzę, nie pomniejszając mojej; wszak jeśli ktoś zapala ode mnie swój kaganek, otrzymuje światło, wcale nie umniejszając mojego. Idee winny zatem swobodnie rozprzestrzeniać się pomiędzy ludźmi dla ich moralnego i wzajemnego zbudowania, poprawy ich warunków życia, tak bowiem — jak się wydaje — w swej łaskawości zrządziła natura. Ona to sprawiła, że idee rozchodzą się wzdłuż i wszerz jak ogień, nigdzie nie tracąc nic ze swej intensywności. Są one jak powietrze, którym oddychamy, w którym poruszamy się i jesteśmy; nie ograniczają i nie zezwalają na wyłączne przywłaszczenie. Wynalazki zatem, z natury, nie mogą być przedmiotem [wyłącznej] własności.

Tomasz Jefferson (1743-1826)

N. Stephan Kinsella „Przeciw własności intelektualnej”

Eben Moglen „Anarchizm triumfujący: wolne oprogramowanie i śmierć praw autorskich”

Jan Jacek Szymona „Wolność i własność w internecie”

Jacek Sierpiński “O tak zwanej własności intelektualnej i patentach na oprogramowanie”

  • Gospoda Pod armatnim krzyżem

-Studiował pan dzieje Ravachola?
-Tak! Nie tylko Ravachola, ale też biografie różnych innych anarchistów. Zgłębiłem życie i poglądy Godwina, Proudhona, Stirnera, Bakunina, Kropotkina, Tuckera i Tołstoja. Uczestniczyłem w różnych kółkach i zebraniach, wkładając w tę sprawę wiele pieniędzy i czasu. W 1910 roku uczestniczyłem w zebraniach czeskich anarchistów w gospodzie „Pod armatnim krzyżem” w Karlinie, gdzie zbierał się anarchistyczny Klub Młodych, zakonspirowany jako klub mandolinistów. Max Brod parokrotnie towarzyszył mi na tych zebraniach, choć w zasadzie nie przepadał za nimi. Uważał je za coś w rodzaju politycznego, młodzieńczego zamętu. Jednak dla mnie była to niezwykle poważna sprawa. Kroczyłem śladami Ravachola. One przywiodły mnie do Ericha Muhsama, Arthura Holistschera i do wiedeńskiego anarchisty Rudolfa Grossmanna, który się sam nazywał Pierre Ramuz i wydawał czasopismo Wohlstand Fur Alle (Dobrobyt dla wszystkich). Wszyscy oni usiłowali urzeczywistnić człowiecze szczęście bez daru łaski. Rozumiem ich. Lecz – Kafka uniósł oba ramiona jak złamane skrzydła, którym pozwolił bezwładnie opaść – nie umiałem z nimi na dłuższą metę maszerować ramię w ramię.

Gustav Janouch „Rozmowy z Kafką”

Rozmowa z prof. Davidem D. Friedmanem – prawnikiem i ekonomistą, jednym z ojców założycieli anarcho-kapitalizmu, autorem m.in. genialnego „The Machinery of Freedom. Guide to Radical Capitalism”

Rozmowa z Wendy McElroy – czołową przedstawicielką współczesnego indywidualistycznego feminizmu, autorką kilkunastu książek i licznych artykułów publikowanych przez tak różnorodne pisma jak Marie Claire, Penthouse czy National Review; wywiad przeprowadził Alberto Mingardi

Rozmowa z Fredem Woodworthem wydawcą najdłużej nieprzerwanie ukazującego się pisma anarchistycznego na świecie The Match!, wywiad przeprowadziła Violet Jones

Rozmowa z prof. Walterem Blockiem – pracownikiem naukowym Mises Institute i czołowym przedstawicielem austriackiej szkoły w ekonomii

Rozmowa z prof. Roderickiem T. Longiem – filozofem, czołowym przedstawicielem tzw. lewicowego-libertarianizmu, redaktorem naczelnym Journal of Libertarian Studies i pracownikiem naukowym Mises Institute. Prof. Long jest też przewodniczącym Molinari Institute i aktywnym blogerem; wywiad przeprowadził Jędrzej Kuskowski

  • Dla dzieci

… tych młodszych

Hans Christian Andersen „Nowe szaty cesarza”

… i tych starszych :-)

Poul Anderson „Nie będzie rozejmu z władcami”

Anarky „Wszystko co wiesz jest kłamstwem”

Reklamy